Między Wschodem a Zachodem przez pogranicza Europy – Anne Applebaum

Przez ponad 1000 lat układ europejskich granic dyktował los wielu państw. Region Europy Środkowej podporządkowany był polityce i strategii ścierających się imperiów. Niniejsza książka odkrywa konkurujące i sąsiadujące kultury, religie, nacjonalizmy w obrębie państw „pogranicza”: na Litwie, Białorusi i Ukrainie, przez Kaliningrad nad Bałtykiem do Odessy nad Morzem Czarnym. Anne Applebaum pokazuje siłę przeszłości poprzez doświadczenia podzielonych granicami narodów. 

Powinniśmy być wdzięczni Anne Applebaum za tę książkę. Autorce udało się dotrzeć do niezwykłych miejsc i niezwykłych ludzi, a potem opowiedzieć historię w sugestywny, wzruszający sposób. Na kartkach tej świetnej książki, w której czuje się niekiedy ducha Franza Kafki i Brunona Schulza, odżywa dramatyczny świat permanentnie niespokojnych wschodnich rubieży Europy; świat, który ludziom Zachodu wydawać się może bardziej egzotyczny, nieodgadniony i tajemniczy niż dalekie barwne kontynenty naszej planety.

Ryszard Kapuściński

Anne Applebaum

Amerykańska pisarka i dziennikarka. Urodziła się w 1964 roku w Waszyngtonie, studiowała na uniwersytecie Yale i była stypendystką programu Marshalla w London School of Economics i St Antony’s College w Oksfordzie. Była też warszawską korespondentką „The Economist”, pisywała do „Wall Street Journal”, „Foreign Affairs” i „Literary Review”. Za swoją pierwszą książkę „Między Wschodem a Zachodem. Przez pogranicza Europy” otrzymała w 1996 roku nagrodę im. Adolpha Bentincka, a za wydany w 2003 roku „Gułag” – Nagrodę Pulitzera. Jest stałą felietonistką „The Washington Post”. Mieszka w Chobielinie pod Bydgoszczą, z mężem, Radkiem Sikorskim. 

Dlaczego rozstrzelali Stanisławów – Martin Pollack

„Dla mnie upadek komunizmu w Europie Wschodniej zaczął się 18 sierpnia 1980 roku. Tak, dokładnie tamtego dnia”. Martin Pollack, wtedy jeszcze nieznany reporter, który chciał pisać o strajku Solidarności w gdańskiej stoczni, nie został wpuszczony do Polski. Ale tak zazwyczaj butni i aroganccy funkcjonariusze na lotnisku w Warszawie sprawiali tym razem całkiem inne wrażenie, wydawali się niepewni, ba, przestraszeni. Coś się zachwiało. Dla Martina Pollacka, wielokrotnie nagradzanego autora, tłumacza i reportera, pojedyncze przeżycia i osobiste kontakty zawsze były tym, co pozwala lepiej rozumieć wielkie wydarzenia. Pollack potrafi budować w swoich reportażach wielowątkową panoramę transformacji, a zarazem pisze manifest przeciwko hasłu mówiącemu o końcu historii.

“Niniejsze teksty upamiętniają poszczególnych ludzi, takich jak Julian Leszczyński, Stanisław Grzanka i Stanisław Mędrek, bezimienni Żydzi w nieznanym polskim miasteczku, pewien tłumacz z Białorusi, bośniaccy uciekinierzy, Żyd, który przeżył na Ukrainie, przyjaciel z okresu studiów w Warszawie, ale także obersturmbannführer SS Rolf Heinz Höppner czy mój ukochany dziadek z Amstetten. Rzecz w tym, aby ich losy i czyny nie popadły w zapomnienie.”
Martin Pollack

“Martin Pollack jest mistrzem dziennikarskiej literatury i literackiego dziennikarstwa.”
Henryk M. Broder

“Czymkolwiek zajmuje się Martin Pollack, którąkolwiek z europejskich krain odwiedza, zawsze szuka ludzkich śladów.”
Paul Jandl, „Neue Zürcher Zeitung”

“Czytelnik tekstów Pollacka może en passant skorzystać z rzetelnej wiedzy, która obejmuje zarówno florę i faunę, jak złożone kwestie historyczne… Oto reporter, który w przestrzeni niemieckojęzycznej nie ma sobie równych.”
Stefanie Peter, „Frankfurter Allgemeine Zeitung”

 

Nasza historia. 20latRP.pl 1989 – 2009 – Witold Bereś, Krzysztof Burnetko

Nasza historia 217x300 - Nasza historia. 20latRP.pl 1989 – 2009 - Witold Bereś, Krzysztof BurnetkoJedyny w swoim rodzaju, barwny portret ostatniego dwudziestolecia. Czym żyliśmy w wolnej Polsce od 4 czerwca 1989? Kronika obejmuje politykę, kulturę, obyczaje, wydarzenia sportowe, najważniejsze problemy i postaci, krążące po kraju dowcipy, czy powiedzenia, nagłośnione przez media. Autorzy utrwalili rok po roku polskie życie na gorąco: plan Balcerowicza i start giełdy, lustracja i Edyta Górniak na Festiwalu Eurowizji, przyjęcie do NATO, Jedwabne, odejście Papieża, triumfy Małysza… Fakty, anegdoty, wspomnienia, komentarze i niezwykłe zdjęcia.

Kryptonim Liryka. Bezpieka wobec literatów – Joanna Siedlecka

Kryptonim Liryka to książka o mrocznym, nadal skrywanym rozdziale naszej literatury – o pisarzach w żarnach i trybach bezpieki, którzy latami byli przez nią rozpracowywani, zastraszani, osaczani całym repertuarem środków nękających: agenturą, kontrolą korespondencji, podsłuchami. Jest to również książka o tych, którzy są istotą każdego totalitaryzmu i nie sposób go bez nich zrozumieć, tzn. o donosicielach. O pisarzach, którzy ze słabości, a częściej chęci niszczenia konkurentów, zostawali tajnymi współpracownikami bezpieki; którzy sprzeniewierzyli się etosowi swego zawodu; którzy zawiedli, zdradzili, opowiadając się po stronie silniejszego – totalitarnego państwa.

Archipelag GUŁag. Tomy 1,2,3 – Aleksander Sołżenicyn

Liczący ponad półtora tysiąca stron zapis martyrologii narodów wchodzących w skład ZSRR w latach 1918-1956.

Podróż w głąb radzieckiego piekła!

Archipelag GUŁag – monumentalna praca słynnego pisarza i myśliciela Aleksandra Sołżenicyna, poświęcona więzienno-obozowej martyrologii narodu rosyjskiego i obywateli innych republik ZSRR i krajów, łączy w sobie elementy powieści, autobiografii, reportażu, wspomnień świadków i uczestników.

Dzięki tej książce, opublikowanej w Paryżu w latach 1973-1975, świat poznał prawdę o łagrach i skrywanej przed opinią publiczną części historii ZSRR.

Archipelag GUŁag, wielki akt oskarżenia systemu totalitarnego, panującego w Związku Radzieckim, jest nie tylko niezwykłym dokumentem zbrodniczej epoki, lecz także utworem o niepodważalnych walorach literackich.

Aleksander Sołżenicyn (1918-2008), aresztowany w 1945 roku i skazany na osiem lat obozu pracy, do 1956 roku przebywał na zesłaniu. W 1970 roku otrzymał literacką Nagrodę Nobla. W 1974 roku został ponownie aresztowany, pozbawiony obywatelstwa ZSRR i deportowany do RFN. Do ojczyzny wrócił dopiero w 1994 roku.

Historia papieży – John W. O’Malley

Kalikst I był niewolnikiem, Pius IX szlachcicem, Pius XII arystokratą, a jego następca Jan XXIII, wychował się na wsi. Wielu papieży w chwili wyboru nie miało żadnych święceń. Pochodzili z Włoch, Grecji, Syrii, Hiszpanii, Francji, Niemiec i Holandii. Tylko jeden był Anglikiem, jeden Polakiem. Grono następców świętego Piotra, których pontyfikaty uznajemy za ważne, obejmuje przeszło dwustu sześćdziesięciu papieży. Brali oni udział w największych dramatach dwutysiącletniej historii świata zachodniego, a w niektórych wydarzeniach odegrali kluczowe role.

Autor pisze zarówno o zaletach, jak i przywarach bohaterów książki. Przedstawiając fakty, zręcznie pokazuje, jak instytucja papiestwa stopniowo dochodziła do swego obecnego kształtu, i obala mity narosłe wokół jej historii.

 

Wyklęci. Podziemie zbrojne 1944-1963 – Marta Markowska

Chociaż w XX wieku potępionych formacji było w naszej części Europy wiele, nie ma wątpliwości, że “wyklęci” to ci, którzy nie uznali końca II wojny i z bronią w ręku wystąpili przeciw drugiemu – obok nazizmu – zaborczemu totalitaryzmowi. Stanęli nie tylko przeciw potężnym siłom nowego agresora, lecz także wobec jego gigantycznej, bezwzględnej propagandy. Nie mogli zwyciężyć zbrojnie ani nawet ocalić swojego wizerunku – nonkonformistów i obrońców Niepodległej.
Kiedy Polskę zalała bezkresna, wzbierająca fala sowietyzmu, zaprawionego złośliwym powojennym konformizmem, stali się siłami zbrojnymi bez państwa i bez szansy na zewnętrzną pomoc. Pozbawione nadziei na zwycięstwo, oddziały leśne

trwały, dając świadectwo wierności Polsce – zapamiętanej, wymarzonej. Pol latach tylko nieliczni z tych zdeklarowanych przeciwników komunizmu zdołali doczekać odbudowującej się Rzeczpospolitej, która wtedy była ich celem.