Czeska myśl filmowa. Reguły gry. Tom 2

Czeska myśl filmowa. Reguły gry. Tom 2W drugim tomie prezentującym myśl filmową naszych południowych sąsiadów Czytelnik znajdzie szkice teoretyków skupionych wokół Praskiego Koła Lingwistycznego oraz ich kontynuatorów (Jan Mukařovský, Jan Kučera, Roman Jakobson), teksty powstałe w związku z ekspansją kina nowej fali (Vratislav Effenberger, Jaromil Jireš), a takźe wypowiedzi młodszego pokolenia filmoznawców (Vlastimil Zuska, Petr Mareš). Teksty napisane na przestrzeni blisko 75 lat pozwalają prześledzić ewolucję myśli filmowej pod wpływem zmieniających się nurtów w europejskim kinie oraz modnych koncepcji badawczych. Dają równieź możliwość przyjrzenia się rozmaitym zagadnieniom, jak język i estetyka filmu, związki X muzy z życiem społecznym oraz innymi tekstami kultury.

Język czeski na co dzień – Rozmówki – Mini kurs językowy – Książka + płyta CD

Język czeski na co dzień - Rozmówki - Mini kurs językowy - Książka + płyta CDJęzyk czeski na co dzień to rozmówki i mini kurs językowy przeznaczony dla osób chcących poznać podstawy języka czeskiego.

Kurs obejmuje zasób pytań, odpowiedzi, słów i zwrotów umożliwiających porozumiewanie się w określonych sytuacjach związanych z koniecznością komunikowania się w języku czeskim. Może także służyć jako pomoc w nauce podstaw języka.

Kurs obejmuje również omówienie podstawowych zasad i reguł gramatycznych.
Kurs przeznaczony jest w zasadzie dla osób zaczynających naukę. Może on także być przydatny dla osób, które wcześniej zetknęły się już z językiem czeskim.

Materiał leksykalny oparty został na podstawowym słownictwie, podzielonym na grupy tematyczne, w ramach których zastosowano najniezbędniejsze słownictwo oraz najczęściej występujące struktury gramatyczne.

Na dołączonej płycie CD znajdują się nagrania słówek, zwrotów i rozmówek w języku polskim i czeskim. 

Śląski Kościół Ewangelicki Augsburskiego Wyznania na Zaolziu. Od polskiej organizacji religijnej do Kościoła czeskiego – Elżbieta Pałka

Śląski Kościół Ewangelicki Augsburskiego Wyznania na Zaolziu. Od polskiej organizacji religijnej do Kościoła czeskiegoWstęp
Rozdział I. Religia a społeczeństwo
1. Społeczne funkcje religii
2. Religia a tożsamość narodowa
Rozdział II. Polityczno-społeczny kontekst działalności Śląskiego Kościoła Ewangelickiego Augsburskiego Wyznania
1. Mniejszość polska na Zaolziu
1.1. Śląsk Cieszyński w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku
1.2. Polacy na Zaolziu w okresie międzywojennym
1.3. Sytuacja ludności polskiej w latach 1938-1948 i w socjalistycznej Czechosłowacji
1.4. Mniejszość polska w demokratycznym państwie czeskim
2. Polityka wyznaniowa Czechosłowacji i Republiki Czeskiej
2.1. Stosunki wyznaniowe na ziemiach czeskich w okresie międzywojennym
2.2. Polityka wyznaniowa władz komunistycznych
2.3. Sytuacja Kościołów i związków wyznaniowych po “aksamitnej rewolucji”
Rozdział III. Kościół ewangelicki na Zaolziu jako Kościół polski (lata międzywojenne)
1. Polscy ewangelicy na Śląsku Cieszyńskim przed 1920 rokiem i ich udział w polskim życiu narodowym
2. Geneza Augsburskiego Kościoła Ewangelickiego
3. Rola Kościoła ewangelickiego w życiu mniejszości polskiej na Zaolziu w okresie międzywojennym
Rozdział IV. Kościół ewangelicki w obliczu burzliwych przemian politycznych (1938-1948)
1. W nowej rzeczywistości. Działalność Kościoła augsburskiego w okresie przynależności Zaolzia do Polski
2. Okres walki o przetrwanie Kościoła augsburskiego (1939-1948)
Rozdział V. Śląski Kościół Ewangelicki po 1948 roku. Ku Kościołowi czeskiemu
1. Sytuacja Kościoła śląskiego w okresie rządów komunistycznych
2. Śląski Kościół Ewangelicki wobec nowych wyzwań
2.1. Kryzys wewnętrzny i rozłam w Kościele śląskim
2.2. Działalność kulturalno-oświatowa Śląskiego Kościoła Ewangelickiego i organizacji z nim związanych
2.3. Kwestie narodowościowe w Kościele śląskim po 1989 roku. W kierunku Kościoła czeskiego
Zakończenie
Wykaz skrótów
Wykaz źródeł i literatury
Spis tabel
Summary
Indeks nazwisk i organizacji

Dogodna Chwila 1855 – Patrik Ouredník

Dogodna Chwila 1855Po napisaniu Zwięzłej historii XX wieku, czyli głośnego antypoematu prozą EuropeanaPatrik Ouředník w swojej nowej książce cofa się w czasie, by ukazać źródła epoki totalitarnego zniewolenia jednostki i społeczeństw.

Jak w soczewce ich zalążki widoczne są w utopijnych komunach, tworzonych przez europejskich idealistów w obu Amerykach w XIX wieku. Dogodna chwila, 1885 opowiada o krótkich, acz dających do myślenia dziejach jednej z takich anarchistycznych komun w Brazylii. Jak zwykle u Ouřednika jest to opowieść wyrafinowana literacko, pisana w formie listu głównego ideologa komuny do damy z wyższych sfer, oraz w formie dziennika, do bólu szczerze i naiwnie rejestrującego rzeczywistość.

Kim są Czesi? – Jan Patocka

Kim są CzesiCzeski filozof Jan Patočka napisał swój esej w latach siedemdziesiątych, kiedy wszelka publiczna dyskusja na temat tożsamości narodu, jego przeszłości i teraźniejszości była w Czechosłowacji niemożliwa. W wątku przewodnim esej ten stanowi repetytorium z czeskiej historii, którego celem jest zarysowanie głównych tendencji rozwojowych czeskiego narodu i państwa oraz formujących je idei, a także ukazanie problematyki czeskiej tożsamości narodowej i świadomości politycznej ukształtowanej w procesie historycznym.

Jan Patočka (ur. 1 czerwca 1907, zm. 13 marca 1977) – jeden z największych filozofów XX wieku, prekursor czeskiej fenomenologii, sygnatariusz i jeden z pierwszych rzeczników Karty 77. Był także wykładowcą czeskiego odpowiednika podziemnego “uniwersytetu latającego”. Przetłumaczył także sporo dzieł filozoficznych Hegla i Schellinga. W dniach poprzedzających śmierć, został poddany kilkudniowym, wyczerpującym przesłuchaniom przez Státní bezpečnost (StB), czechosłowacką tajną policję, z uwagi na swoje zaangażowanie w nielegalną działalność opozycyjną. Zmarł po 11-godzinnym przesłuchaniu na udar mózgu.

Różowy kawaler – Bohumil Hrabal

Różowy kawaler“Miss April, z tej mojej popularności dostaję porządnych drgawek, krzyczę już nie tylko Pod Tygrysem i w Zielonym Laboratorium na dziennikarzy, ale i na poczciwców, którzy przychodzą mnie pozdrowić albo przychodzą mi oznajmić, że powinienem im dać trzydzieści tysięcy dolarów albo żebym ich adoptował, inny chce ode mnie piętnaście tysięcy marek, że chce dzieciom założyć zakład produkcji instrumentów smyczkowych, a włosie jest jedynie z Niemiec Zachodnich, a zatem mógłbym wziąć udział w ich interesie jako cichy wspólnik, pewna kobieta dobrodusznie twierdzi o sobie, że jest jeszcze młoda, że jest tylko trzy lata na emeryturze i że mógłbym u niej spać na kanapie, że sama rozebrałaby mnie do naga, a potem mnie masowała Pain Expelerem z kotwicą, który jako maść jest produkowany od zeszłego wieku w Prostejovie”.

Bohumil Hrabal (1914–1997) – czeski prozaik, jeden z największych pisarzy XX wieku. Tłumaczony na wiele języków, nagradzany w kraju i za granicą. Do czasu „aksamitnej rewolucji” część jego twórczości ukazywała się tylko w drugim obiegu. Popularność przyniósł Hrabalowi cykl powieści i opowiadań zawierających wątki autobiograficzne: Lekcje tańca dla starszych i zaawansowanych czy Zbyt głośna samotność. Sławę międzynarodową zdobył dzięki powieści Pociągi pod specjalnym nadzorem, która została zekranizowana przez Jiřego Menzla. Hrabal wydał trylogię opartą na wspomnieniach z dzieciństwa: Postrzyżyny, Taka piękna żałoba, Skarby świata całego, autobiograficzną trylogię Wesela w domu oraz powieść Obsługiwałem angielskiego króla.

Podszepty – Balla

PodszeptyBalla jest zarówno cesarzem, jak i niewolnikiem własnej „tablicy Mendelejewa”, swojego królestwa wartości, ale także i eschatologicznych pytań, na które nie ma niepodważalnych odpowiedzi. Jednak alchemiczny półmrok Podszeptów często rozjaśniają przebłyski ironii, autoironii, groteski. Balla to autor uniwersalny, mimo że zwykle opisuje, lub demiurgicznie przekształca, swoje okolice oraz tamtejsze mity i niby „uświęcone” zwyczaje – w nieco gombrowiczowskim stylu. Autorem przekładów jest Jacek Bukowski.

“W przeciwieństwie do większości słowackich kolegów po piórze Balla nie jest pisarzem lokalnym. Jego uniwersalizm jest oczywisty, mimo że najczęściej opisuje, lub demiurgicznie przekształca, tylko swoje terytorialne okolice, bliższych bądź dalszych znajomych oraz tamtejsze mity i niby “uświęcone” zwyczaje. Do tzw. słowackości: katolickiej, ludowej, patriotycznej czy jakiejkolwiek innej Balla ma stosunek dość podobny do tego, jaki Gombrowicz (którego bardzo ceni) wyrażał do “polskości”, co nie ułatwia mu literackiego życia”.
Jacek Bukowski 

27, czyli śmierć tworzy artystę – Alexandra Salmela

27, czyli śmierć tworzy artystę„27 to liczba niezwykła, magnes ciemności, który nadprzyrodzoną siłą przyciąga utalentowanych artystów ku czarnemu otworowi śmierci”. Tak przynajmniej wydaje się dobiegającej tego wieku Angie, której jedynym pomysłem na życie jest stworzyć epokowe dzieło i umrzeć. Jak Kurt Cobain, Jimi Hendrix, Janis Joplin itd., itd.
Angie dokładnie wie, czego nie chce napisać, ale nie wie, co napisać chce. W poszukiwaniu inspiracji wyrusza na daleką fińską północ, gdzie osiedla się obok rodziny, która opuściła miasto, żeby wychować trójkę dzieci w zgodzie z naturą.
Oprócz głównej bohaterki i żyjącej ekologicznie rodziny usłyszymy Pana Prosiaczka, tajemniczą Kasandrę i samochód, który rejestruje wszystkie dialogi. Wielość perspektyw składa się na gatunkowy kolaż – trochę tu komedii i farsy, trochę tragedii. Ironia i dystans łagodzą niepokój bohaterów, ich obsesje Salmela obraca w satyrę, a czułość miesza z ciętym dowcipem. 

Babia godzina – Viola Fischerová

Babia godzinaViola Fischerová (1935-2010) należała do pokolenia poetów i tłumaczy, którym odmówiono prawa do publikacji w Czechosłowacji po inwazji w 1968 r. Po wkroczeniu wojsk Układu Warszawskiego poetka wyemigrowała ze swoim późniejszym mężem Pavlem Buksą (znanym pod literackim pseudonimem Karel Michal) do Szwajcarii. Samobójcza śmierć męża stała się dla Fischerovej impulsem do pisania, przywróciła ją poezji. Poetka poszukiwała odpowiedzi na pytanie, dlaczego tak się stało. Doświadczenie śmierci stało się głównym motywem jej poezji. Śmierć ma funkcję oświecającą, wręcz kreatywną – czasem dopiero jej bliskość warunkuje i wyzwala akt twórczy, poprzez który poeta może się otrzeć o zasadnicze wartości życia. Tom poetycki zatytułowany Wiersze za duszę Pavla Buksy (1993) określony został przez krytykę jako spóźniony dojrzały debiut Violi Fischerovej.

Obrazki z Czech – Jolanta Piątek

Obrazki z CzechKilka lat spędzonych wraz z rodziną w Republice Czeskiej pozwoliły wrocławskiej dziennikarce poczynić wiele interesujących obserwacji, poznać życie codzienne naszych południowych sąsiadów, co opisała w prezentowanej książce.