Nie ma ekspresów przy żółtych drogach – Andrzej Stasiuk

Nie ma ekspresów przy żółtych drogach - Nie ma ekspresów przy żółtych drogach - Andrzej Stasiuk…staje się co jakiś czas, żeby odpocząć, żeby się obejrzeć, żeby policzyć, ile już było, a ile jeszcze zostało. Taka jest ta książka: sprawdzam gdzie byłem, gdzie jestem, dokąd się wybieram. Oprócz tego oczywiście niezwykła ilość celnych spostrzeżeń, głębokich przemyśleń oraz barwnych opisów.

Ostatnie rozdanie – Wiesław Myśliwski

Ostatnie rozdanie 204x300 - Ostatnie rozdanie - Wiesław MyśliwskiWiesław Myśliwski jest twórcą przywracającym wiarę w sens i wartość prawdziwej literatury. Jego powieści wynikają z głębokiej wewnętrznej potrzeby wyrażenia – i równocześnie poznania – prawdy o ludzkim losie, przeznaczeniu, przemijalności, pamięci, miłości, sensie istnienia.

O tym – choć nie tylko o tym – mówi jego najnowsza powieść “Ostatnie rozdanie”, kolejne prozatorskie arcydzieło, na które czekaliśmy kilka lat. Myśliwski publikuje rzadko, pisze długo, zgodnie z przeświadczeniem, że “pisać książki powinno się dopiero, gdy człowiek naprawdę czuje, że nie ma już żadnego innego wyjścia (…), wtedy kiedy jest się przekonanym, że ma się coś naprawdę do powiedzenia komuś drugiemu”.

“Ostatnie rozdanie” to dzieło “totalne”, które chce objąć całość ludzkiego doświadczenia, dotknąć tajemnicy bytu. Jest zachętą do myślenia, nie poucza, nie moralizuje i nie ocenia. Pokazuje życie z jego dobrymi i złymi stronami. To powieść filozoficzna i wielowymiarowa, której tematem jest człowiek i ludzki los zawieszony między przypadkiem a koniecznością. Perfekcyjnie skonstruowana, zachęca do lektury wielokrotnej – przy każdej pozwalając odkryć jej nowe wymiary i perspektywy. Żywioł opowieści sprawia, że czytelnik zatapia się w niej i oddaje się jej zniewalającemu nurtowi.

Pod mocnym aniołem – Jerzy Pilch

Pod mocnym aniołem 192x300 - Pod mocnym aniołem - Jerzy PilchNajgłośniejsza powieść Jerzego Pilcha, uhonorowana Nagrodą Literacką NIKE 2001.

Wspaniały styl deliryczno-barokowy… Pilch po mistrzowsku gra z tradycją powieści pijackiej, dowodząc, jak autokreacja alkoholika bliska jest opowiadaniu siebie przez pisarza.
Z laudacji prof. Marii Janion – przewodniczącej jury Nagrody Literackiej Nike

Ta niczego nieusprawiedliwiająca powieść jest jednocześnie śmieszna i czarująca, tragiczna i szokująca. Szczery, otwarty, ostry opis nałogu.
Kirkus Reviews

Rekordy – Tomasz Pietrzak

Rekordy 209x300 - Rekordy - Tomasz PietrzakKsiążka nominowana do nagrody NIKE 2013

Mogą funkcjonować w pojedynkę lub w zwartych grupach; być zatarte, mało precyzyjne, z naleciałościami lub wyraźne i doświetlone, zasłyszane z pierwszej ręki. Rekordy to poetyckie wypisy z upływającego czasu, ale nade wszystko z ludzkiej pamięci, pełnej zarówno wydarzeń i rejestrów, które dopiero, co miały miejsce, jak i tych, które stały się tylko pogłosem.

Tomasz Pietrzak (ur. 1982), autor tomu wierszy “Stany skupienia”. Publikował m. in. w “Toposie”, “Gazecie Wyborczej”, “Kresach”, Kwartalniku Literackim “BLIZA”. Jego wiersze znalazły się m. in. w antologii “Moral Bi Spet Priti” autorstwa Brane Mozetica. Wiersze tłumaczone były na angielski, słoweński, czeski.

Rdzenni mieszkańcy – Urszula Kulbacka

Książka nominowana do nagrody NIKE 2013

„Poezja młodej debiutantki, Urszuli Kulbackiej, wywołuje podrażnienia i gęsią skórkę na skórze czytelnika; w przewrotny sposób wabi i bawi, jak prostota dziecięcych opowieści. (…) Przeddebiutancki cykl wierszy Kulbackiej układa się w minihistorie, bowiem utrzymana w konwencji liryki narracyjnej poezja ta naznaczona jest tęsknotą za opowieścią. Poetka opowiada nam o bólu odrastania, o śmierci, o niewypowiedzianej traumie, o stracie; drażni wyjątkowością swoich spostrzeżeń, niepokoi wspólnotą doświadczeń. Wybija z rytmu”. – Katarzyna Szopa, Z zabaw i gier dziewczęcych, artPapier

„To poetyka o niepewnych podstawach, rodem z horroru, ale konsekwentna, spójna. Rozliczeniowa, bo wierzę, że młoda poetka, niewątpliwie utalentowana, znajdzie swój wspomniany język (gdyż ten budowany jest przy użyciu powszechnych już rekwizytów: trumien, ciała, mięsa, rzeki, lasu itp.) i stać ją będzie w drugiej książce na odrobinę nonszalacji, bo na razie to wszystko takie poważne, i aż wierzyć się nie chce, że pisała te wiersze tak młoda osoba. Warto jednak czekać”. – Rafał Różewicz, Płynąć z bitem, Fundacja na Rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza

Przygody na bezludnej wyspie – Maciej Sieńczyk

Przygody na bezludnej wyspie 214x300 - Przygody na bezludnej wyspie - Maciej SieńczykKsiążka nominowana do nagrody Nike 2013.

Powieść graficzna o strukturze szkatułkowej, pełna tajemnic i niesamowitości – trzeci album komiksowy autora “Wrzątkuna” i “Hydrioli”, znanego m.in. z ilustracji w “Wysokich Obcasach”. Książka ukazuje się dzięki dotacji ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Wiadomości literackie prawie dla wszystkich – Małgorzata Szpakowska

Książka nominowana do nagrody Nike 2013.

Modernizatorzy polskiej świadomości i najważniejsze pismo międzywojnia – tytuł, na których wychowały się pokolenia…

Książka Małgorzaty Szpakowskiej to monografia „Wiadomości Literackich”, ukazujących się w latach 1924 –1939. Autorka analizuje zawartość kolejnych numerów pisma według klucza tematycznego, uzupełniając swój wywód materiałami z innych źródeł – wspomnień, listów oraz opracowań naukowych. Poruszane są kolejne aspekty istnienia tygodnika, od spraw technicznych, przez sylwetki redaktora i autorów, do zagadnień literackich. Prezentowane są również poglądy redakcji na zagadnienia społeczne i polityczne, których pojawienie się na łamach, mimo iż pierwotnie wykraczające poza program pisma, było podyktowane zmieniającą się sytuacją polityczną.

Rozważania Małgorzaty Szpakowskiej mają charakter autorski, czasem na granicy subiektywizmu, i zachwycają ostrością widzenia i erudycją. Jest to szczególnie cenne, gdy mowa o silnym ośrodku intelektualnym i kulturalnym – „Wiadomości” wydają się jednym z najbardziej znaczących głosów w ideowym chaosie międzywojnia. Manifestacyjna niezależność sądów i otwarcie na nowe prądy prowokowały do wielu ataków. Szpakowska pokazuje, jak samozwańczy heretyk na ambonie Słonimski, zaciekły reformator Boy i domniemany anarchista Tuwim odpierają oskarżenia o szarganie narodowych świętości, bezbożność, pornografię i grafomanię. Lektura tej książki uświadamia, że twórcy pisma, nigdy nie dając umrzeć nadziei na nowoczesność, chcieli być i byli reformatorami swojej ojczyzny.

Fragment:

Jeśli gdzieś w tym wszystkim krył się jakiś spójny projekt, to dyskretny i raczej cząstkowy. Na przykład zakładający poszerzanie horyzontów. Niezbyt literackie dodatki tematyczne wykraczały poza tradycyjne terytorium wąsko pojmowanej kultury i zwracały uwagę czytelników a to na złożoność problematyki prawnej, gdzie surowość kar nie zawsze przekłada się na skuteczność, a to na przełomowe odkrycia fizyki teoretycznej zmuszające do przewartościowania podstaw wizji świata, a to na rolę sportu i rywalizacji w doskonaleniu kondycji społeczeństwa. Przekaz był czytelny: świat się zmienia, a współczesny człowiek musi za nim nadążać, ideotwórcza moc tradycji już się wyczerpała, trzeba rozglądać się za czymś nowym […].

            Ale istotna odrębność „Wiadomości Literackich” polegała, jak sądzę, jeszcze na czymś innym. Na bardzo specjalnej relacji z czytelnikiem. Owszem, niekiedy był on pouczany ex cathedra, ale zawsze traktowano go indywidualnie. Autorzy „Wiadomości” – przynajmniej ci najważniejsi, ci, którzy nadawali ton pismu, Słonimski, Boy, nawet Tuwim – nie odwoływali się do zbiorowości, starali się przemawiać do poszczególnych podmiotów. Ironia, przekąs, sceptycyzm to przecież nie są środki retoryczne, którymi można by się posługiwać w obliczu wiecowego tłumu, porywać miliony. Wirtualny czytelnik wpisany w Kronikę tygodniową czy w spekulacje na temat Fredry pozostawał nieuleczalnie pojedynczy. To jest zdany na własny rozum, własną wrażliwość, własne widzenie świata; problemy, które przed nim stawiano, musiał rozstrzygać samodzielnie. W wieku ideologii autorzy „Wiadomości Literackich” oszczędzali mu na ogół ideologicznej paplaniny, szaleństwo świata próbowali obracać w dowcip – czasem z lepszym, czasem z gorszym skutkiem.

Trociny – Krzysztof Varga


Książka nominowana do nagrody Nike 2013.

Najnowsza powieść Krzysztofa Vargi to brawurowy pamflet na współczesność. Razem z głównym bohaterem, pięćdziesięcioletnim komiwojażerem, możemy popastwić się nad wszystkim, co na co dzień doprowadza nas do szału – pasażerami PKP, smrodem na klatce schodowej, szkoleniami integracyjnymi i modną młodzieżą w kawiarniach. Piotr sączy jad nienawiści i bezlitośnie obnaża słabostki i śmieszności współczesnego Polaka. Tworzy pełnokrwiste i przeraźliwie wierne portrety toksycznych rodziców, pazernej byłej żony, żałosnych nuworyszy, miłośników kebabów i korporacyjnych wymoczków. Przeszywające spojrzenie szydercy zdziera pancerz hipokryzji, który ma skrywać resztki godności i uchronić przed zranieniem. Wszyscy są niespełnieni, nieudolnie skrywający życiowe rozczarowania, zawistni i śmiertelnie przerażeni wizją samotności.
Jest to obraz zniekształcony, karykaturalny i nieodparcie śmieszny. Trociny to prozatorski majstersztyk – znakomita, cyniczna i błyskotliwa rozrywka na najwyższym poziomie, nie tylko dla socjopatów. Ku przestrodze…

Całe „Trociny” to oda do niej, poprzeplatana nielicznymi momentami czarnego humoru i trafnymi diagnozami Polski i jej mieszkańców. Główny bohater jest karykaturą Polaka, na przykładzie której możemy się wiele o sobie dowiedzieć. Ola Kwiatkowska, stacjakultura.pl

Krzysztof Varga urodził się w 1968 roku w Warszawie. Mieszka na Mokotowie. Opublikował powieści Chłopaki nie płaczą (1996), Śmiertelność (1998), Tequila (2001; książka znalazła się w finale Nagrody Literackiej Nike 2002), Karolina (2003) i Nagrobek z lastryko (2007). Za tę ostatnią autor otrzymał nagrodę Książka Zimy 2006/2007. Nagrobek z lastryko był również nominowany do Nagrody Mediów Publicznych “Cogito” i znalazł się w finałowej siódemce Nagrody Literackiej Nike 2008. Krzysztof Varga jest także autorem prozy eseistycznej Bildungsroman (1997) oraz tomu prozy 45 pomysłów na powieść(1998), za który otrzymał nagrodę Fundacji Kultury. Wspólnie z Pawłem Duninem-Wąsowiczem opublikował słownik literatury najnowszej Parnas Bis. Słownik literatury polskiej urodzonej po 1960 roku (1995), a ponadto z tymże i z Jarosławem Klejnockim antologię wierszy najnowszych Macie swoich poetów (1996). W 2008 roku opublikował Gulasz z turula (2008), za który otrzymał nagrodę czytelników Nike 2009. W 2010 roku ukazała się jego powieść Aleja Niepodległości, a w 2012 powieść Trociny. Książka znalazła się ponadto w finale Literackiej Nagrody Europy Środkowej “Angelus” oraz w finale II edycji Nagrody Mediów Publicznych “Cogito”. Książki Krzysztofa Vargi tłumaczone są na węgierski, bułgarski, słowacki, serbski, ukraiński, chorwacki.

Szopka – Zośka Papużanka


Książka nominowana do nagrody Nike 2013.

Najbardziej olśniewający prozatorski debiut ostatnich lat. Szczególna saga rodzinna, opowiadająca o kolejnych etapach naszego życia, o tym, jak je postrzegamy później, a konfrontacja ta bywa zaskakująca.
Jak wiele jest takich rodzin jak ta, w której wychowywali się Maciek i Wanda? Na długo zapamiętacie okropną, nieustannie ujadającą matkę, która unieszczęśliwiła swego niekochanego męża i córkę, bo Maciek, Maciuś, jej najdroższy syn z pierwszego związku, po prostu unieszczęśliwić się nie dał, a przynajmniej nie przez matkę… Maciek zniszczy się sam, jego siostra Wanda pójdzie na psychologię. Lęk separacyjny – dowie się o dwadzieścia lat za późno. Ich ojca uratuje osobliwy spokój i poczucie, że życie może być piękne, nawet na pogrzebie. Błyskotliwa  opowieść, biegnąca od czasów wojny po współczesność. O polskiej rodzinie: wprawdzie nie patologicznej, ale nie dającej szczęścia i poczucia bezpieczeństwa.  O takiej, w której małżeństwo to więzienie o zaostrzonym rygorze, a dom rodzinny to codzienny teatr absurdu, wrzasków, modłów i kotletów schabowych.  Reasumując: sugestywny obraz, w zaskakujących scenach, które składają się w historię dorastania i sposobów na obronę przed światem.

Zośka Papużanka (ur. 1978 r.) Z wykształcenia jest teatrologiem, pracuje jako nauczyciel języka polskiego. Robi doktorat z literaturoznawstwa. Autorka tekstów piosenek wykonywanych w krakowskich kabaretach i spektaklach Teatru Lalki i Aktora Parawan. Mieszka w Krakowie, ma dwóch synów, tańczy flamenco, czyta po nocach i bardzo jej w życiu dobrze.

Patrz na mnie, Klaro! – Kaja Malanowska

Patrz na mnie Klaro 192x300 - Patrz na mnie, Klaro! -  Kaja MalanowskaAgata Jawoszek przyciągała jak magnes. Kiedy Klara miała siedem lat, nie mogła przestać wlec się za nią po korytarzu, obserwować na lekcji, żebrać o towarzystwo… Wiele lat później Klara spotyka „tego jedynego”, a on – inną kobietę. Klara odnajduje jej bloga. Uczucia lepkiej małżeńskiej zazdrości przeradzają się w rosnącą fascynację. Co z tego wyniknie? Czy jedno spotkanie może na zawsze odmienić życie trójki ludzi? Gdzie jest granica między prześladowaniem a uwielbieniem? Czy brak miłości może być lepszy niż jej nadmiar? Trzecia książki autorki szeroko dyskutowanych Drobnych szaleństw dnia codziennego udatnie łączy prozę psychologiczną i misternie skomponowaną narracje z lapidarno-rezolutnym stylem współczesnych blogów.

Nikt nie przeprowadza operacji na otwartych emocjach tak umiejętnie jak Kaja Malanowska.
Ignacy Karpowicz

Kaja Malanowska (1974) – z wykształcenia biolożka, napisała doktorat z genetyki bakterii na University of Illinois at Urbana-Champaign. Felietonistka “Krytyki Politycznej”. Zadebiutowała powieścią “Drobne szaleństwa dnia codziennego”(Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2010), która przyniosła jej uznanie krytyki i nominację do Gwarancji Kultury – nagrody TVP Kultura. Opublikowała też zbiór opowiadań “Imigracje”(Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2011).