Pasja według św. Hanki – Anna Janko

Książka nominowana do nagrody Nike 2013.

Najnowsza książka Anny Janko to piękna opowieść o potężnej sile miłości, która jak demon, zarazem tworzy i niszczy, prowadzi na szczyty egzystencjalnych doznań, ale także porzuca na krawędzi, spycha na dno, w pobliże śmierci.  

Hanka, bohaterka Dziewczyny z zapałkami zbliża się do czterdziestki, jest matką dwójki dzieci, rozczarowaną małżeństwem żoną, niespełnioną poetką. I wtedy pojawia się ON, a wraz z nim wielka namiętność, ekstremalne przeżycia, szansa na szczęście. Ale też poczucie winy i ból.  Autorka opisuje z przenikliwością, niezwykłą dynamiką, dramat miłości i udowadnia, że polszczyzna jest w stanie unieść temat erotyki i seksu.  Uczta dla zmysłów, uczta dla umysłu.

Miłość chodzi po ludziach i szuka kochanków. Wszystko jedno kim są i jak uwikłani w życie, ile lat mają, ile sił, pieniędzy, czasu, jakie mają poglądy, plany, obowiązki, powinności. (…)

Zakochany człowiek nie ma sumienia. Możesz mieć męża, żonę, dzieci, chorą matkę, debet w banku, czterdzieści lat, wszystko jedno. I tak dzielą cię od tego pradystans i lata gwiezdne. W dodatku masz tę absolutną pewność, jaką miewają prorocy, że wiesz, co robisz, i wszystko będzie, jak ma być. Jakbyś się sam ze sobą na dusze pozamieniał!

(fragment)

Ocalenie Atlantydy – Zyta Oryszyn

Ocalenie Atlantydy 188x300 - Ocalenie Atlantydy – Zyta OryszynKsiążka nominowana do nagrody Nike 2013.

“Lapidarność stylu Hanny Krall i korowód postaci jak z prozy Bohumila Hrabala. Pierwsza od lat dwudziestu powieść Zyty Oryszyn. Kunsztowny, finezyjny obraz losów przesiedleńców i ich dzieci, którzy po wojnie osiadają w poniemieckim miasteczku na Dolnym Śląsku. Lekko groteskowa opowieść o sposobach na przeżycie w nowej, absurdalnie niebezpiecznej i wciąż zmieniającej się rzeczywistości, w czasach, gdy wszystko było polityczne i światopoglądowe. Panorama obejmująca okres od II wojny do stanu wojennego. Książka, na którą warto było czekać! “

Peerel był pospolity, nijaki i pozbawiony formatu. Pod jej piórem nabrał znaczeń, głębi i tajemnicy – to chyba właśnie nazywają talentem.
Hanna Krall

Zyta Oryszyn… W pierwszej połowie lat siedemdziesiątych wydała trzy powieści i z miejsca zdobyła pozycję jednej z najciekawszych autorek. Potem przyszły czasy opozycji, drugiego obiegu i mikroskopijnych nakładów u podziemnych wydawców. Oryszyn za odwagę i bezkompromisowość dotknęła nieoczekiwana dolegliwość: o dorobku naszej fascynującej pisarki, funkcjonującej przez lata w zamkniętym środowisku, w szerszych kręgach czytelniczych powoli, lecz nieuchronnie zapominano. Można powiedzieć, że jej obecne pojawienie się na rynku jest powtórnym debiutem. Ale za to jakim! Powieść Oryszyn plasuje się wśród najważniejszych dokonań polskiej literatury współczesnej.

Nowy wspaniały Irak – Mariusz Zawadzki

Książka nominowana do nagrody Nike 2013.

Był tam, gdzie kierowcy w jednej ręce trzymali kierownicę, w drugiej karabin. Gdzie matki znajdowały przed drzwiami odcięte głowy swoich synów. Gdzie jakiekolwiek reguły obowiązywały tylko przez krótką chwilę, kiedy akurat przejeżdżał amerykański patrol.
Mariusz Zawadzki jest jedynym polskim dziennikarzem, który widział Irak w czasach katastrofy. Oglądał go z dwóch stron: z okien amerykańskich wozów pancernych, ale też z perspektywy zwykłych Irakijczyków. A przy okazji wpadł na bombę na środku pustyni, cudem wymknął się bojownikom Armii Mahdiego, którzy chcieli porwać go dla okupu i udawał badacza Biblii, żeby przekraść się do baz kurdyjskich partyzantów w wysokich górach. 
Nowy wspaniały Irak czyta się momentami jak powieść sensacyjną, ale ta książka jest czymś więcej: pasjonująca opowieścią o tym, jak dwa zachodnie imperia – brytyjskie i amerykańskie – stworzyły Irak, potem próbowały go ulepszać i zmieniać na swoją modłę. O Churchillu, który uważał, że stosowanie gazów bojowych przeciw niecywilizowanym plemionom jest bardzo pożyteczne. O Bushu, który uwierzył doradcom, że można stworzyć nowy, wspaniały Irak.   
 
Znaleźliśmy go z Dżamalem, szukając rakiety ziemia–powietrze. Po historii nieszczęsnego handlarza Ahmeda granatniki wydawały mi się czymś banalnym i niewartym zachodu. Karabiny maszynowe spowszedniały mi już wcześniej. Postanowiłem wspiąć się od razu na najwyższy stopień wtajemniczenia i kupić sprzęt, którym można zestrzelić samolot.
Kiedy przeszliśmy do interesów, Pułkownik nie krył rozczarowania, że chcemy kupić tylko jedną rakietę.
– No cóż, niech będzie i jedna… Ale rosyjskie strieły rozeszły się. Mamy tylko europejski zamiennik.
Jak wszyscy szanujący się handlarze bronią Pułkownik taktownie nie zapytał, co zamierzamy z nią zrobić. Szybko dobiliśmy targu: czterysta dolarów za komplet, czyli wyrzutnię i zamontowaną w niej rakietę. 
– Gdzie dostarczyć?
Pułkownik przechwalał się, że mogę wskazać dowolne miejsce w Bagdadzie, nawet pokój w hotelu. Ale na poważnie umówiliśmy się: plac Mansura, przy straganie z napojami, po południu.
(fragment)

Spis treści

Dedykacja
Prolog
Piżama Wolfowitza
Jaka piękna katastrofa
Lękliwy stokroć umiera przed śmiercią
Sir Winston Churchill i jego czterdziestu rozbójników
Wakacje w Basrze
Posterunek Jaref jeszcze się broni
Gdzie są piękne bojowniczki
Małpy Saddama
Wojna na pustyni
Przebudzenie
Mury
Forteca Ameryka
Bibliografia
Przypisy
Metryczka książki

Mariusz Zawadzki (ur. 1970) – dziennikarz „Gazety Wyborczej”. Od 2010 roku jest jej korespondentem w Stanach Zjednoczonych, wcześniej pisał relacje z Bliskiego Wschodu. 

Noc żywych Żydów – Igor Ostachowicz

Książka nominowana do nagrody Nike 2013. 

Współczesna Warszawa. Zblazowany trzydziestoparolatek, typowy przedstawiciel nowej klasy średniej, dryfuje od kobiety do kobiety, od baru do baru, od przelewu do przelewu. Ale wszystko do czasu. Pewnego dnia, po serii niefortunnych zdarzeń i tajemniczych znaków, nasz bohater znajduje przejście do innego świata. Tego świata, w którym kilkadziesiąt lat temu rozegrał się dramat warszawskich Żydów. Jak poradzić sobie z przeszłością, która nie chce odejść w zapomnienie? Znakomity styl, żywa akcja i widmo historii. Noc żywych Żydów to książka śmiała i prowokacyjna.

Morfina – Szczepan Twardoch


Książka nominowana do nagrody Nike 2013.

Awanturnicza powieść o człowieku, który urodził się w złych dla siebie czasach i z artysty uzależnionego od morfiny przemienił się w demonicznego, nieodpowiedzialnego konspiratora, męża, kochanka… Nie mógł mu zaufać nikt.
Konstanty Willemann jest synem niemieckiego arystokraty i spolonizowanej Ślązaczki. Ma za sobą kampanię wrześniową 1939 roku, jest podporucznikiem, oficerem rezerwy Wojska Polskiego, wojsko jednak go nie interesuje. Gdy tylko nadarza się okazja, korzystając z chaosu, nie rejestruje się jako wojskowy i zaczyna ukrywać w Warszawie. Przechodzi rodzaj choroby psychicznej, słyszy głosy wewnętrzne.

Cwaniary – Sylwia Chutnik


Książka nominowana do nagrody Nike 2013.

Całkiem współczesna powieść łotrzykowska autorki brawurowej „Dzidzi” i „Kieszonkowego atlasu kobiet”. Cztery kobiety z warszawskiego Mokotowa postanawiają wymierzać sprawiedliwość na własną rękę. Właściwie na cztery pary rąk, żadna z nich bowiem nie boi się bezpośredniej walki. Działają pod osłoną nocy, która sprzyja vendetcie. Brutalni mężowie i chciwi deweloperzy muszą się mieć na baczności! Opowieść o nocnej Warszawie, śmierci i idealnie skrojonej zemście. Ta śmieszno-smutna historia jest zarazem głosem w dyskusji o kobietach i polskości. Książka z ilustracjami Marty Zabłockiej.

Sylwia Chutnik (ur. 1979), pisarka, felietonistka, działaczka społeczna. Kulturoznawczyni, absolwentka Gender Studies na Uniwersytecie Warszawskim. Prezeska Fundacji Mama działającej na rzecz poprawy sytuacji matek w Polsce. Przewodniczka po Warszawie. Publikowała w wielu czasopismach, jej teksty ukazały się także w książkach zbiorowych. Laureatka Paszportu Polityki w kategorii literatura w 2008 roku i Stołecznego Nobla Ashoki w 2009 roku. Nominowana do nagrody Nike 2009. Mieszka w Warszawie.

Mokradełko – Katarzyna Surmiak-Domańska

Książka nominowana do nagrody Nike 2013.

Wydała autobiografię, w której opisała, jak za milczącą zgodą matki przez lata była wykorzystywana przez swojego ojca. W miejscowej bibliotece ustawiła się kolejka. Chociaż autorka ukryła się pod pseudonimem, wszyscy szybko domyślili się, o kogo chodzi. Bo na książce się nie skończyło. Halszka udzielała wywiadów, występowała w telewizji i opowiadała otwarcie o tym, co robił z nią ojciec.
Mokradełko to spojrzenie na Halszkę Opfer – autorkę głośnego Kato-taty – oczami osób z jej najbliższego otoczenia: męża, sąsiadek, teściowej, lekarki. Jak widzą kogoś, kto wybrał sobie pseudonim “Ofiara”, ale nie zachowuje się jak na ofiarę przystało?
Matka nie może wybaczyć córce, że publicznie mówi o sprawach, które dotyczą rodziny. Oświadczyła, że nie chce jej znać.
Córka wybiera się w podróż do matki. Razem z nią jedzie reporterka, która staje się uczestnikiem wydarzeń.

Jestem dumny, że wymyśliłem tytuł tej książki, bo na taki reportaż czekałem całe lata. To współczesna, świetna opowieść faktu o ukrytej twarzy ’normalnej polskiej rodziny’. ’Nie chciałaby pani dowiedzieć się prawdy?’ — pyta Surmiak-Domańska swoją bohaterkę, a ta odpowiada jej pytaniem: ’A skąd pani weźmie prawdę?’. Myślę, że to zdanie charakteryzuje sytuację egzystencjalną nie tylko bohaterów Mokradełka.

Mariusz Szczygieł

Katarzyna Surmiak-Domańska — reporterka związana od lat z “Gazetą Wyborczą”. Z wykształcenia romanistka. Tytułowa Tylko Kaśka z serialu dla młodzieży z 1980 roku. Była dziennikarka warszawskiego Radia Mozart. Wykładowczyni w Polskiej Szkole Reportażu. Pociągają ją historie wymykające się jednoznacznym ocenom. Wśród jej bohaterów byli: oficer Wojska Polskiego — transwestyta; człowiek, który zabił swoich rodziców; transseksualni rodzice; osoby, które przeszły przez traumę irlandzkich katolickich szkół zawodowych, działacze związku zawodowego prostytutek, lekarze dokonujący eutanazji… Wydała dwa autorskie zbiory reportaży: Beznadziejna ucieczka przed Basią. Reportaże seksualne i Żyletka. Mieszka w Warszawie i Osowem — maleńkiej wsi na skraju Puszczy Białowieskiej. Jej hobby to ogrodnictwo.

Bach for my baby – Bargielska Justyna

Bach for my baby 225x300 - Bach for my baby  - Bargielska JustynaKsiążka nominowana do nagrody Nike 2013.

W “Bach for my baby” czytelnik odnajdzie charakterystyczną dla Justyny Bargielskiej swoistą frazę, lapidarność i niejednoznaczność, dzięki czemu poetka unikając patosu, mówi o miłości, cielesności, śmierci czy niepokojach metafizycznych. Po raz kolejny wciąga w swój imponujący świat wyobraźni, którego obrazy potrafi nakreślić w paru słowach.

Ostatni tomik Justyny Bargielskiej, który doczekał się nominacji do nagród Gryfia, Silesius, Nike i Szymborskiej, to zbiór wierszy “zapadających w pamięć i niezwykle sugestywnych” jak pisała o nich na łamach Polityki Justyna Sobolewska. Drugie poprawione wydanie książki jest m.in. rozszerzone o cztery dodatkowe utwory.

Bach for my baby z miejsca zebrało rewelacyjne recenzje krytyków oraz czytelników zostając najbardziej dyskutowaną książką poetycką ostatnich miesięcy. Radosław Wiśniewski pisał o niej: “To lekcja poezji szalonej, siły wyrazu i autonomiczności języka, jaka możliwa jest w opisie uczucia czy uczuć i namiętności poza granicami moralności, etyki, konwencji, tam gdzie zostaje już tylko estetyka” pisał o tej książce Radosław Wiśniewski.

Tłumacz i poeta Jarosław Mikołajewski dodawał: “Sytuacje i opisy, z których poetka wywodzi swoją opowieść, pozostawiają w domysłach. Ale doskonale czujemy, że przenoszą do nas problemy poważne: miłość, ułomność, ciało i wyrażone w całym zbiorze najpiękniej i najbardziej dramatycznie, macierzyństwo. Wiersz ‘Inna róża’ to przejmujące wyznanie miłości do dziecka wypowiedziane przez matkę, która wypowiada piękno własnemu ciału”.

O sile Bach for my baby niech świadczy fakt, że jest jednym z zaledwie trzech tomików poetyckich nominowanych do Nagrody Nike 2013, zaś pierwszy nakład rozszedł się w błyskawicznym tempie zanim pojawiły się pierwsze literackie wyróżnienia. Jest też jedyną książką w roku 2013 nominowaną jednocześnie aż czterech literackich nagród: wrocławskiego Silesiusa, szczecińskiej Gryfi, im. Wisławy Szymborskiej oraz Nike.

Justyna Bargielska od czasu debiutu, tj. książki poetyckiej Dating Session (2003) stała się jedną z najpopularniejszych i najczęściej nagradzanych pisarek w Polsce. Opublikowała tomyChina Shipping (2005), Dwa fiaty (2009), a także książki prozatorskie Obsoletki (2010) oraz tegoroczne Małe lisy. Jej utwory znajdują się w kilku antologiach, w tym wydanej przez Biuro Literackie, Poeci na nowy wiek.

Oprócz wspomnianych wyróżnień Justyna Bargielska była m.in. dwukrotnie laureatką Nagrody Literackiej Gdynia (2010, 2011), nominowana do Paszportu Polityki, finalistką Nagrody Nike, natomiast “Gazeta Wyborcza” umieściła ją na czwartym miejscu w zestawieniu polskich pisarzy z szansami na Nobla 2040. Jej utwory tłumaczone są na wiele języków. Mieszka w Warszawie.

Fuga – Wit Szostak

Książka nominowana do nagrody Nike 2013.

Bartłomiej Chochoł wraca do swego domu do starego mieszkania w krakowskiej kamienicy. Zastaje pustkę kurz i przykryte prześcieradłami meble. Ludzie którzy tu kiedyś żyli dawno odeszli. Mężczyzna osiem razy rozpoczyna opowieść o swoim życiu lecz za każdym razem tworzy inną historię. W jednej jest ostatnim królem Polski w drugiej beztroskim dzieckiem w kolejnych staje się bezdomnym bohaterem narodowym człowiekiem sukcesu i zgorzkniałym starcem. Gdzie szukać prawdy o nim? I kim w rzeczywistości jest Bartłomiej Chochoł?

 Nowa powieść Szostaka to domknięcie krakowskiej trylogii Chochoły opowiadały o powstawaniu mitologii rodzinnej Dumanowski – o mitologii narodowej. W Fudze człowiek poprzez mity i symbole próbuje opowiedzieć samego siebie. Pojawiają się w niej postaci i motywy znane z poprzednich książek. Z tych nici narrator tka kobierzec swego życia czasem kłamiąc czasem fantazjując – a wszystko po to by móc jakoś dotknąć swoich najbardziej bolesnych doświadczeń. W opowieści próbuje ocalić to co stracił w prawdziwym życiu.

Historia niebyła kina PRL – Tadeusz Lubelski

Książka nominowana do nagrody Nike 2013.
Zbigniew Cybulski nie zagrał Maćka Chełmickiego. Ten świetny aktor ciągle czeka na właściwą rolę…

Powstała w 1951 roku filmowa adaptacja Popiołu i diamentu nie dość zadowala socrealistyczną krytykę, ale jednak spełnia oczekiwania peerelowskich władz. Jak pisze prasa, za dużo w grze Aleksandry Śląskiej (kreującej postać Krystyny) „zbędnego liryzmu, a za mało powagi świadomej swych celów, przyszłej – liczymy na to – towarzyszki”. W postać Chełmickiego wciela się udanie Tadeusz Janczar, reżyseruje – Antoni Bohdziewicz…

Książka nie tylko bada niezwykłe losy trzynastu niezrealizowanych projektów filmowych, stara się także zrekonstruować kinowe dzieła. Styl Tadeusza Lubelskiego przeobraża się, by odzwierciedlić głos krytyka, który mógłby opublikować recenzję konkretnego filmu.
Który z filmów Andrzeja Wajdy okazałby się najważniejszy w jego dorobku: Jesteśmy sami na świecie? Przedwiośnie? A może Powołanie?

Czy film Stanisława Barei o Agencie 005 w Warszawie byłby pierwszym szydzącym z PRL-u dziełem tego reżysera?
Czy polsko-francuski film Wojciecha Hasa Osioł grający na lirze podbiłby Europę?
Historia niebyła kina PRL to wspaniały wykład o skomplikowanej polskiej historii, kulturze PRL-u i niezrealizowanych twórczych planach największych polskich reżyserów.
15.Nagrodę im. Bolesława Michałka otrzymał Tadeusz Lubelski, za „Historię niebyłą kina PRL”. Książka zwyciężyła w kategorii najlepsza książka filmowa.